زمینه و هدف: نظام رتبه‌بندی معلمان از طریق ایجاد انگیزه‌های شغلی و ارتقای شایستگی‌های حرفه‌ای به بهبود عملکرد و افزایش کیفیت آموزشی منجر می‌شود. بااین‌حال، طراحی سازوکاری منسجم برای حکمرانی منابع انسانی در این عرصه ضروری است. هدف این مطالعه، طراحی مدل حکمرانی منابع انسانی با تأکید بر نظام رتبه‌بندی معلمان در آموزش‌وپرورش بود.
روش‌شناسی: این پژوهش کاربردی با رویکرد کیفی، برمبنای نظریه داده‌بنیاد نظام‌مند اشتراوس و کوربین را بود. داده‌ها از مصاحبه‌های هدفمند با 11 نفر از خبرگان و متخصصان گردآوری و با کدگذاری سه‌مرحله‌ای باز، محوری و انتخابی در نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شد.
یافته‌ها: تحلیل داده‌ها نشان داد شرایط علی شامل فشارهای خارجی، نارسایی‌های سیستمی و ناکارآمدی مدیریت است. شرایط زمینه‌ای، زیرساخت‌های کلان، قوانین حاکم و فرهنگ غالب را دربرمی‌گیرد، درحالی‌که شرایط مداخله‌گر مشتمل بر محدودیت‌های مالی و بوروکراتیک، گروه‌های ذی‌نفوذ و چالش‌های فرهنگی است. راهبردهای شناسایی‌شده عبارت‌اند از: تنظیم‌گری هوشمند و پایدار، ایجاد نظام ارزیابی چندبعدی، ساختار مشارکت و پاسخگویی، همکاری بین‌المللی، تنظیم‌گری جابجایی و جایابی، و تنظیم‌گری راهبردی معیشت. پیامدهای مدل شامل تقویت سرمایه اجتماعی معلمان، تحول کیفیت آموزشی و سامان‌دهی عادلانه منابع انسانی در آموزش‌وپرورش است.
نتیجه‌گیری: مدل حاصل چارچوبی نظام‌مند، منسجم برای فهم و بهبود حکمرانی منابع انسانی در نظام آموزشی ارائه می‌دهد. این مدل می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری دقیق در اجرای اثربخش نظام رتبه‌بندی معلمان و در نتیجه، ارتقای پایدار کیفیت آموزشی در کشور قرار گیرد.