مدیریت هوشمند سرمایه انسانی

مدیریت هوشمند سرمایه انسانی

طراحی چارچوب مفهومی رهبری میدانی: تحلیل مضمون تجربۀ زیسته همکاران دریادار سیاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد مدیریت رفتار سازمانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه علوم و فنون هوایی ستاری، تهران، ایران
2 2. استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشکده مدیریت و کمیسر دریایی، دانشگاه علوم دریایی امام خمینی (ره)، نوشهر، ایران.
3 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت راهبردی، دانشکده دفاع ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران.
10.22034/imhr.2026.595621.1130
چکیده
زمینه و هدف: در محیط‌های پویا و پیچیده پیش روی سازمان‌های امروزین حضور موثر و همزمان رهبر لایه‌های راهبردی و عملیاتی سازمان از نقش سازنده‌ای در پیشبرد طرح‌های راهبردی و تحول پایدار سازمان برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف شناخت چگونگی اجرای موثر این شیوه رهبری به واکاوی سبک رهبری دریادار سیاری در دوران ده‌سالۀ فرماندهی نیروی دریایی ارتش ج.ا.ا. است.
روش: این پژوهش کاربردی، تفسیری و استقرایی است و با رویکرد کیفی انجام شده است. منابع اطلاعاتی پژوهش شامل تجربۀ زیستۀ 35 نفر از همقطاران رده‌عالی و میانی ایشان است که در این دوره با ایشان تعامل داشته‌اند. نمونه‌گیری به صورت هدفمند و قضاوتی با هدف تنوع در ترکیب انجام شد و گردآوری داده‌ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌ها با روش تحلیل مضمون تحلیل شده‌اند.
یافته‌ها: الگوی رهبری میدانی از سه لایه هم‌پیوند تشکیل شده است: پیش‌نیازهای رهبری میدانی (عزم و انگیزه شخصی، حضور در صحنه و تلاش متعهدانه)، کارکردهای رهبری میدانی (نظارت پویا، هدایتگری دوسویه، پیگیری دلسوزانه، انگیزش و دلگرم‌سازی، مدیریت تعاملات سازمانی و الگوسازی عملی) نتایج رهبری میدانی (فرهنگ‌سازی انضباط و آمادگی و پیشبرد چشم‌انداز تحول‌گرایانه).
نتیجه‌گیری: الگوی ارائه شده در این پژوهش می‌تواند به پیشبرد دانش نظری موجود در زمینه رهبری میدانی مساعدت کند و به عنوان مبنایی برای اجرای این شیوه رهبری توسط مدیران میانی و عالی سازمان‌ها مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

پورکریمی، جواد و علیمردانی، زهره. (1403). الگوی رهبری دیپلماسی- میدانی شهید قاسم سلیمانی مبتنی بر بصیرت انقلابی. سیاست دفاعی، 33(128), 39-72. 20.1001.1.10255087.1403.33.128.2.7
درویش‌زاده بروجنی، مرضیه، موسوی، سید نجم‌الدین، سپهوند، رضا و نظرپوری، امیرهوشنگ. (1404). طراحی مدل مقابله با استعفای خاموش در سازمان‌های دولتی (نمونه‌پژوهی: چهارمحال‌وبختیاری). مطالعات منابع انسانی،  (2)15،35-58 .  https://doi.org/10.22034/jhrs.2025.516978.2396
رابینز. استیفن، پی.  و جاج، تیموتی، ای  (1401)، رفتار سازمانی، ترجمه سیدمحمد اعرابی و سیدمحمد تقی‌زاده مطلق (1401)، تهران: انتشارات دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
زارعی‌متین، حسن (1403). مدیریت رفتار سازمانی پیشرفته. تهران: نشر آگه.
عسگری، ناصر (1402). رهبری ستودنی: الگوپردازی سبک رهبری شهید ستاری، مطالعات رفتار سازمانی، 12(3)، 1-34.
عسگری، ناصر (1405). رهبری راهبردی تحول‌‌آفرین در بخش دولتی: الگوپردازی سبک رهبری دریادار سیاری. مدیریت دولتی، 18(1)، 1-37. https://doi.org/10.22059/JIPA.2025.404710.3811
عسگری، ناصر. (1404). طراحی الگوی چندسطحی شایستگی‌های رهبری تحول‌آفرین: تحلیل مضمون تجربۀ زیستۀ همکاران دریادار سیاری. مطالعات رفتار سازمانی. (14)4، 47-9. https://doi.org/10.22034/obs.2026.2080557.3653
عسگری، ناصر؛ رحمانی، محسن؛ حسن‌زاده، آرمین و پورنصرانی، سید احمد (1404). واکاوی رهاوردهای رهبری تحول‌‌‌آفرین دریادار سیاری در دوران فرماندهی نیروی دریایی ارتش ج.ا.ا.. مطالعات منابع انسانی، 15(4)، 1-29.  https://doi.org/10.22034/jhrs.2026.240506
قلی‌پور، آرین.، اسدی، اصغر.، و سفیدگران، بهارک. (۱۴۰۱). رهبری در سازمان: مفاهیم، تئوری‌ها و کاربردها. تهران: نشر مهربان.
کوزس، جیمز زد و پوزنر، پری‌ام (2017). چالش رهبری. ترجمه ناصر عسگری و سید فرامرز قرآنی. (1402). تهران: نشر فوژان.
محمدپور، احمد (1398). روش تحقیق کیفی، ضدروش، مراحل و رویه‌های عملی در روش‌شناسی کیفی (چاپ دوم)، تهران: انتشارات جامعه شناسان.
Refrences
Asgari, N. (2023). Examplatory leadership: Modeling the leadership style of Martyr Sattari. Organizational Behavior Studies, 12(3), 1-34. [in Persian].
Asgari, N. (2025). Designing a multi-level model of transformative leadership competencies: A thematic analysis of the lived experiences of Rear Admiral Sayyari’s colleagues. Organizational Behavior Studies, 4(14), 9-47. [in Persian].  https://doi.org/10.22034/obs.2026.2080557.3653
Asgari, N. (2026). Strategic transformative leadership in the public sector: Modeling the leadership style of Rear Admiral Sayyari. Public Management, 18(1), 1-37. [in Persian].  https://doi.org/10.22059/JIPA.2025.404710.3811
Asgari, N., Rahmani, M., Hassanzadeh, A., & Pournasrani, S. A. (2025). Analyzing the transformative leadership outcomes of Rear Admiral Sayyari during his command of the Navy of the Islamic Republic of Iran Army. Human Resource Studies, 15(4), 1-29. [in Persian]. https://doi.org/10.22034/jhrs.2026.240506
Bird, A., & Liu, L. A. (2025). Mapping the content domain of global leadership competencies. In Global leadership (pp. 125-151). Routledge.
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Buss, M., & Kearney, E. (2025). For the greater good: when visionary leadership fosters follower moral elevation and unethical prosocial behavior. Journal of Applied Social Psychology, 55(1), 5-21.  https://doi.org/10.1111/jasp.13074
Chaanine, J. C. (2025). The efficiency of management by working around: the case of Lebanese healthcare organizations. SAGE Open, 15(2), 21582440251330105. https://doi.org/10.1177/21582440251330105
Cox II, G. A. (2019). Leading from the Field: Funded international nongovernmental organizations and the participatory development of long-term impact assessments.
Darvishzadeh Borujeni, M., Mousavi, S. N., Sepehvand, R., & Nazarpouri, A. H. (2025). Designing a model to combat quiet quitting in government organizations (Case study: Chaharmahal and Bakhtiari). Human Resource Studies, 15(2), 35-58. [in Persian]. https://doi.org/10.22034/jhrs.2025.516978.2396
Dyer, F. N., & Hilligoss, R. E. (1979). Using an assessment center to predict field leadership performance of Army officers and NCOs. U.S. Army Research Institute for the Behavioral and Social Sciences.
Elkington, R., van der Steege, M., Glick-Smith, J., & Breen, J. M. (Eds.). (2017). Visionary leadership in a turbulent world: Thriving in the new VUCA context. Emerald Publishing. https://doi.org/10.1108/9781787142428
Foster, M., Mha, B. S., & Mazur, L. (2023). Impact of leadership walkarounds on operational, cultural and clinical outcomes: a systematic review. BMJ Open Quality, 12(4), e002284.
Ibrahim, M. F., & Al-kubaisy, S. A. A. (2022). The Impact of Management by Walking Around on the Strategic Renewal of Business Organizations (Field Research in a Sample of Excellent grade hotels-in Baghdad). Journal of Economics and Administrative Sciences, 28(134), 1-14.
Katz, M., Safayeni, F., & Tanehkar, A. (2024). What makes us see someone as a leader? A field theory approach. Journal of Change Management, 24(3), 204-229. https://doi.org/10.1080/14697017.2024.2345077
Kouzes, J. M., & Posner, B. Z. (2007). The leadership challenge (N. Asgari & S. F. Qurani, Trans.). (2023). Tehran: Foujan Publications. [Original work published 2007]. [in Persian].
Mohammadpour, A. (2019). Qualitative research methods: Anti-method, stages, and practical procedures in qualitative methodology (2nd ed.). Tehran: Sociologists Publications. [in Persian].
Northouse, P. G. (2022). Leadership: Theory and practice (9th ed.). SAGE Publications.
Peters, T. J., & Waterman, R. H., Jr. (1982). In search of excellence: Lessons from America's best-run companies. Harper & Row.
Pourkarimi, J., & Alimardani, Z. (2024). The model of diplomacy-field leadership of Martyr Qassem Soleimani based on revolutionary understanding.  [in Persian].
Qalipour, A., Asadi, A., & Sefidgaran, B. (2022). Leadership in organizations: Concepts, theories, and applications. Tehran: Mehraban Publishing. [in Persian].
Rabin, S. P., & Judge, T. A. (2022). Organizational behavior (S. M. Arabi & S. M. T. Motlagh, Trans.). Tehran: Cultural Research Office Publications.
Redinger, C. F. (2024). Organizational Risk Management: An Integrated Framework for Environmental, Health, Safety, and Sustainability Professionals, and Their C-suites. John Wiley & Sons. https://doi.org/10.1002/9781119538752
Sant'Anna, A. (2023). Leadership Field Theory: A Contemporary Perspective. Available at SSRN 4645918. https://doi.org/10.13140/RG.2.2.15161.34401
Shra’ah, A. E. A., Rumman, M. A., Hamour, H. M. A., & Sha, I. M. A. (2013). Practicing management by walking around and its impact on the organizational commitment in the Jordanian hospitals. Journal of Management Research, 5(1), 64-79.
Zarei-Matin, H. (2024). Advanced organizational behavior management. Tehran: Agah Publishing. [in Persian].

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 31 شهریور 1405