مدیریت هوشمند سرمایه انسانی

مدیریت هوشمند سرمایه انسانی

نقش رهبری تحول‌آفرین در تاب‌آوری کارکنان در مواجهه با گذار فناورانه سیستم جامع بانکی (مطالعه موردی مدیریت شعب منطقه چهار تهران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سید محمد کامل حسینی 1
ناهید اسدی 2
1 دکترای تخصصی، گروه مدیریت بازرگانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دکترای تخصصی، گروه مدیریت دولتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران.
10.22034/imhr.2025.544751.1037
چکیده
هدف و زمینه: با توجه به تغییرات فناورانه گسترده در نظام بانکی کشور و گذار ناگهانی بانک سپه به سیستم جامع جدید در خردادماه ۱۴۰۴، فشار روانی و شغلی مضاعفی بر کارکنان صف وارد شد. در چنین شرایطی، سبک رهبری مدیران نقشی کلیدی در ارتقای تاب‌آوری کارکنان دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر رهبری تحول‌آفرین بر تاب‌آوری کارکنان مدیریت شعب منطقه چهار تهران بانک سپه انجام شد.
روش پژوهش: روش تحقیق از نوع کاربردی و توصیفی–پیمایشی است. جامعه آماری شامل کلیه کارکنان شعب منطقه چهار (۹۳۰ نفر) بود که بر اساس فرمول کوکران، ۲۷۲ نفر به صورت  نمونه گیری طبقه‌ای متناسب انتخاب گردید. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه استاندارد باس و ریجیو (۲۰۰۶) برای سنجش رهبری تحول‌آفرین و پرسشنامه لوتانز و یوسف (۲۰۱۷) برای سنجش تاب‌آوری کارکنان بود. پایایی ابزارها با آلفای کرونباخ بالاتر از0.7 تأیید شد و داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی اسپیرمن و رگرسیون چندگانه در نرم‌افزار SPSS تحلیل گردید.
یافته‌ها: نشان داد تمامی ابعاد رهبری تحول‌آفرین (تأثیر آرمانی، انگیزش الهام‌بخش، تحریک ذهنی و ملاحظات فردی) تأثیر مثبت و معناداری بر تاب‌آوری کارکنان دارند. در میان آن‌ها، «انگیزش الهام‌بخش» بیشترین اثر را بر ارتقای تاب‌آوری نشان داد.
نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از آن است که توسعه مهارت‌های رهبری تحول‌آفرین می‌تواند انعطاف‌پذیری و توان بازیابی کارکنان را در شرایط بحرانی افزایش داده و در نهایت موجب بهبود کیفیت خدمات و پایداری سازمانی شود. نوآوری این پژوهش تمرکز بر یک بحران واقعی فناورانه در بانک سپه و بررسی کارکنان صف به‌عنوان گروهی است که بیشترین فشار ناشی از تغییرات را تجربه کرده‌اند.
کلیدواژه‌ها
رهبری تحول‌آفرین
تاب‌آوری کارکنان
تغییر فناورانه
بانک سپه
مدیریت بحران
  • آسا،ک.، ابراهیمی ناصری، س.، زاهدبابلان، ع.، معینی‌کیا، م.، و احمدی هدایت، ح. (۱۴۰۴). ارتباط‌یابی نقش رهبری تحول‌آفرین در سازمان یادگیرنده کارکنان آموزش و پرورش. مدیریت آموزشی، ۱۲۴۲، ۸۷–۱۱۰.
  • اکبری، ع. و همکاران. (۱۴۰۱). «تأثیر سبک رهبری تحول‌آفرین بر تاب‌آوری شغلی کارکنان سازمان‌های دولتی». مجله پژوهش‌های مدیریتی.
  • امیری، م. و همکاران. (۱۴۰۰). بررسی نقش رهبری تحول‌آفرین در ارتقای تاب‌آوری کارکنان بانک‌ها. فصلنامه مدیریت منابع انسانی.
  • امینی، ن.، رضوانی چمن زمین، م.، حضرتی، م.، و رنجی، ن. (۱۴۰۳). شناسایی و اولویت‌بندی پیشایندها و پیامدهای تاب‌آوری کارراهه شغلی در کارکنان صنعت بانکداری. مدیریت بازرگانی پویا، ۶۲۴، ۱۳۳–۱۶۰.
  • جعفری، احمدی، و همکاران. (۱۳۹۸). «نقش رهبری تحول‌آفرین در ارتقای تاب‌آوری کارکنان شرکت‌های دانش‌بنیان». فصلنامه مدیریت منابع انسانی.
  • حسینی، م. و رضایی، ر. (۱۴۰۱). تأثیر رهبری تحول‌آفرین بر تاب‌آوری معلمان در شرایط بحران آموزشی. پژوهش در مدیریت آموزشی.
  • رضایی، س. و همکاران. (۱۴۰۱). «رابطه رهبری تحول‌آفرین با تاب‌آوری معلمان در شرایط بحران آموزشی». فصلنامه مطالعات مدیریت آموزشی.
  • شیرامی، ی. و همکاران. (۱۴۰۰). «نقش رهبری تحول‌آفرین در ارتقای تاب‌آوری کارکنان بانک‌ها». پژوهشنامه منابع انسانی.
  • کاظمی، ف. و همکاران. (۱۴۰۲). «رابطه رهبری تحول‌آفرین و اعتماد سازمانی با تاب‌آوری کارکنان صنعت نفت و گاز». مجله مدیریت استراتژیک.
  • موسوی، م. و همکاران. (۱۳۹۹). «تأثیر ابعاد رهبری تحول‌آفرین بر تاب‌آوری کارکنان بانک‌ها». مجله مدیریت تحول.
  • Alfalih, A. (2025). The impact of transformational leadership on employee resilience, self-efficacy, and job satisfaction among disabled employees. Frontiers in Public Health
  • Bass, B. M., & Riggio, R. E. (2006). Transformational leadership.
  • Castillo, A. (2024). Transformational leadership in times of technological disruption: Fostering resilience and innovation. International Journal of Human Resource Studies, 14(1), 55–70.
  • Castillo, R. (2024). "The link between leadership and resilience in service organizations." Service Management Review, 36(2), 89–104.
  • Chen, Y., Liu, J., & Zhang, J. (2021). Transformational leadership and cognitive resilience in project teams. International Journal of Project Management, 39(8), 947–959.
  • Gong, Y., & Abdullah, A. (2024). "Transformational leadership and coping with technological change." Asia Pacific Journal of Management, 41(1), 215–234.
  • Li, X., Sun, R., & Wang, P. (2022). Transformational leadership and employee resilience: A meta-analysis. Journal of Leadership & Organizational Studies, 29(3), 234–250.
  • Liu, Y., Li, M., & Wang, J. (2025). The role of transformational leadership in enhancing digital resilience: Evidence from financial institutions. Journal of Management & Organization, 31(3), 421–440
  • Liyanage, C. P. (2020). The impact of transformational leadership on employee well-being: A narrative synthesis. Colombo Business Journal, 11(2), 24-66
  • Luthans, F. (2019). Organizational Behavior: An Evidence-Based Approach. 14th ed. McGraw-Hill Education.
  • Luthans, F., & Youssef-Morgan, C. M. (2017). Psychological Capital and Beyond. Oxford: Oxford University Press.
  • Martins, E. C., & Terblanche, F. (2003). Building organizational culture that stimulates creativity and innovation. European Journal of Innovation Management, 6(1), 64–74
  • Maunder, R., Terblanche, N., & Martins, E. (2022). "Organizational culture and resilience in times of technological disruption." Journal of Organizational Change Management, 35(5), 765–781.
  • Nguyen, T., Castillo, R., & Chen, L. (2022). "Employee resilience during digital transformation: The role of leadership styles." International Journal of Human Resource Management, 33(7), 1425–1448.
  • Santoso, N. R., Sulistyaningtyas, I. D., & Pratama, B. P. (2022). Transformational leadership during the COVID-19 pandemic: Strengthening employee engagement through internal communication. Journal of Communication Inquiry
  • Shatté, A., Perlman, A., Smith, B., & Lynch, W. D. (2017). "The positive effect of resilience on stress and business outcomes in difficult work environments." Journal of Occupational and Environmental Medicine, 59(2), 135–140.
  • Yu, J. (2024). Transformational leadership, organizational resilience, and team innovation performance: Mediating and moderating roles of resilience and environmental uncertainty. Behavioral Sciences
  • Zhang, X., Liu, J., & Chen, Y. (2023). Transformational leadership and employee resilience: The mediating role of work engagement. Journal of Organizational Behavior, 44(2), 245–262.