هدف: رهبری تابآور به عنوان یکی از عوامل کلیدی در پایداری و توسعه سازمانها، تنها با ویژگیهای رهبران محقق نمیشود؛ بلکه نقش پیروان در شکلدهی و تقویت تابآوری سازمانی قابل توجه است. پژوهش حاضر با هدف تبیین و تحلیل نگاشت ویژگیهای پیروان در تحقق رهبری تابآور انجام شد. روش:این تحقیق از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری دادهها، پیمایشی و اکتشافی است. رویکرد پژوهشی ترکیبی از روشهای قیاسی و استقرایی است. جامعه آماری شامل ۲۰ نفر از اساتیدمدیریت و مدیران منابع انسانی سازمانها میباشد که بهصورت هدفمند و با روش گلولهبرفی انتخاب شدهاند. ابزار گردآوری دادهها شامل مصاحبه در بخش کیفی و پرسشنامه در بخش کمی است. اعتبار ابزارها از طریق روایی محتوایی و پایایی درونکدگذار (برای مصاحبهها) و پایایی بازآزمون (برای پرسشنامهها) تأیید شد. تحلیل دادهها با استفاده از تحلیل محتوا و کدگذاری (در بخش کیفی) و تحلیل نگاشت فازی (FCM) در بخش کمی صورت گرفت. یافتهها و نتایج: نتایج این پژوهش نشان میدهد که رهبری تابآور پدیدهای تعاملی است که در بستر ارتباط میان رهبر، پیروان و محیط سازمانی شکل میگیرد. در این میان، ویژگیهایی همچون تابآوری فردی پیروان، مشارکت فعال، نگرش مثبت، یادگیری مستمر و اعتماد به رهبر نقش اساسی در تقویت این نوع رهبری ایفا میکنند. یافتههای بخش کمی و تحلیل نگاشت فازی نیز حاکی از آن است که تابآوری شخصی پیروان و ارتقای یادگیری و توسعه تیم، بهعنوان محوریترین مؤلفهها، بیشترین نقش را در تحقق رهبری تابآور دارند. بر این اساس، تقویت تابآوری سازمانی مستلزم توجه همزمان به پرورش ویژگیهای تابآور پیروان و ایجاد یک محیط حمایتی از سوی مدیریت منابع انسانی است.
-جووری,بهنوش و قناعت گر خشت مسجدی,بهزاد . (1404). نقش تعهد سازمانی، درگیری شغلی، کار عاطفی و جوسازمانی منابع انسانی در تأمین کیفیت خدماتِ پروژههای نیروگاهی فنّاورمحور. مدیریت هوشمند سرمایه انسانی, 2(4), 160-131. doi: 10.22034/imhr.2025.539733.1034
-چیتسازیان، علیرضا؛ شریفیزارچی، ابراهیم؛ خاتمی، محمداسماعیل(1403).شناسایی ویژگیهای مدیر تابآور مبتنی بر مطالعه سیره زندگی شهید حسن طهرانیمقدم. فصلنامه مطالعات مدیریت راهبردی، (2)15، 45-68https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.20084528.1403.16.4.6.7
-حسینی,سید محمد کامل و اسدی,ناهید . (1404). نقش رهبری تحولآفرین در تابآوری کارکنان در مواجهه با گذار فناورانه سیستم جامع بانکی (مطالعه موردی مدیریت شعب منطقه چهار تهران). مدیریت هوشمند سرمایه انسانی2(4), 129-101. doi:10.22034/imhr.2025.544751.1037
-رحیمی، فاطمه؛ قلیپور، آرین؛ محمداسمعیلی، ندا؛ علوی، سیدبابک(1400).تأثیر رهبری اصیل بر تابآوری کارکنان و یادگیری آنها از خطا در بستر تغییرات پیچیده سازمانی: یک مطالعه کمی. پژوهشهای مدیریت منابع انسانی، 4(13) 77- 98https://sid.ir/paper/965109/fa
-سلیماننوری، ریحانه؛ الهامی، سولماز.(1404).بررسی تأثیر رهبری تحولآفرین بر بهزیستی روانشناختی کارکنان با نقش میانجی خودکارآمدی و تابآوری (مورد مطالعه: کارکنان حوزه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد). فصلنامه مدیریت منابع انسانی در صنعت سلامت،(1)12، 101 - 124https://civilica.com/doc/2314682/
-سیاحپور، زارعیمتین، ؛ طاهری، محمدیان، (1404).رهبری تابآور: تحلیلی بر مطالعات و پژوهشها با رویکرد فراترکیب. مطالعات رفتار سازمانی،(2) 14، 65 – 105DOI: 10.22034/obs.2025.2051930.3513
-مقیمی، سیدمحمد؛ رهبر، فرهاد؛ یزدانی، حمیدرضا؛ مقدمفر، سعیدرضا(1401).معرفی «تابآوری سازمانی در برابر فساد» بهعنوان مفهومی نو در ادبیات ضدفساد: تحلیل مفهوم. پژوهشنامه مدیریت دولتی،(3)1، 175 – 206DOI:20.1001.1.23221518.1401.11.1.7.9
-Al Shamlan, A. E. (2023). Resilient leadership: A study connecting Saudi Vision 2030 and the higher education sector (Doctoral dissertation, Victoria University).ttps://vuir.vu.edu.au/
-Bansal, M., & Kapur, S. (2023). Life skills for resilient leadership during pandemic times: The current and ancient Indian perspectives. Public Administration and Policy, 26(1), 68–79.DOI:10.1108/PAP-11-2022-0142
-Breen, J. M. (2017). Leadership resilience in a VUCA world. In Visionary leadership in a turbulent world: Thriving in the new VUCA context (pp. 39–58). Emerald Publishing Limited. DOI: 10.1108/978-1-78714-242-820171003
-Buskila, Y., Chen-Levi, T., Kayne, A., & Schechter, C. (2024). Resilient leadership during COVID-19 pandemic. Journal of Research on Leadership Education, 19427751241261359.DOI:10.1177/19427751241261359
-Chance, N. L. (2022). Resilient leadership: A phenomenological exploration into how black women in higher education leadership navigate cultural adversity. Journal of Humanistic Psychology, 62(1), 44–78. DOI: 10.1177/00221678211007451
-Chitsazian, A., Sharifi Zarchei, E., & Khatami, M. E. (2024). Identifying the characteristics of resilient managers based on studying the life conduct of Martyr Hassan Tehrani Moghaddam. Strategic Management Studies Quarterly, 15(2), 45-68. [In Persian]https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.20084528.1403.16.4.6.7
-Dunn, L., Lenze, E., Tampi, R., & Kales, H. (2024). Becoming an authentic, resilient leader: An interactive workshop to enhance your abilities to lead. The American Journal of Geriatric Psychiatry, 32(4), S16–S17.DOI: 10.1016/j.jagp.2024.01.044
-Giustiniano, L., e Cunha, M. P., Simpson, A. V., Rego, A., & Clegg, S. (2020). Resilient leadership as paradox work: Notes from COVID-19. Management and Organization Review, 16(5), 971–975.DOI:10.1017/mor.2020.60
-Halevi, L., & Schechter, C. (2023). Resilient leaders: Resilient determinants when entering principalship. NASSP Bulletin, 107(1), 60–86.DOI: 10.1177/01926365221144041
-Hosseini, S. M. K., & Asadi, N. (2025). The role of transformational leadership in employee resilience in the face of the technological transition of the comprehensive banking system (Case study: Management of branches in region four of Tehran). Intelligent Human Capital Management, 2(4), 101-129. doi:10.22034/imhr.2025.544751.1037[In Persian]
-Jouri, B., & Ghenaatgar Khesht Masjedi, B. (2025). The role of organizational commitment, job engagement, emotional work, and human resource organizational atmosphere in ensuring service quality of technology-centered power plant projects. Intelligent Human Capital Management, 2(4), 131-160. doi:10.22034/imhr.2025.539733.1034[In Persian]
-Kelley, R. E. (1992). The power of followership: How to create leaders people want to follow, and followers who lead themselves. Doubleday.https://www.worldcat.org/
-Lombardi, S., e Cunha, M. P., & Giustiniano, L. (2021). Improvising resilience: The unfolding of resilient leadership in COVID-19 times. International Journal of Hospitality Management, 95, 102904.DOI: 10.1016/j.ijhm.2021.102904
-Moghimmi, S. M., Rahbar, F., Yazdani, H. R., & Moghaddam Far, S. R. (2022). Introducing "organizational resilience against corruption" as a new concept in anti-corruption literature: Concept analysis. Public Management Research, 1(3), 175-206. [In Persian] 20.1001.1.23221518.1401.11.1.7.9
-Olmo-Extremera, M., Townsend, A., & Domingo Segovia, J. (2025). Resilient leadership in principals: case studies of challenged schools in Spain. International Journal of Leadership in Education, 28(5), 1010-1029.DOI: 10.1080/13603124.2024.2401623
-Prayag, G., Muskat, B., & Dassanayake, C. (2024). Leading for resilience: Fostering employee and organizational resilience in tourism firms. Journal of Travel Research, 63(3), 659-680.DOI: 10.1177/00472875231177818
-Rahimi, F., Gholipour, A., Mohammad Esmaili, N., & Alavi, S. B. (2021). The effect of authentic leadership on employees' resilience and their learning from errors in the context of complex organizational changes: A quantitative study. Human Resource Management Research, 13(4), 77-98. [In Persian] https://sid.ir/paper/965109/fa
-Sayah Pour, , Zarei Matin, , Taheri, & Mohammadian, (2025). Resilient leadership: An analysis of studies and research with a meta-synthesis approach.Organizational Behavior Studies Quarterly, 14(2), 65-105. [In Persian] DOI: 10.22034/obs.2025.2051930.3513
-Soleyman Nouri, R., & Elhami, S. (2025). Investigating the impact of transformational leadership on employees' psychological well-being with the mediating role of self-efficacy and resilience (Case study: Employees of the Deputy of Health, Mashhad University of Medical Sciences). Journal of Human Resources in Health Care, 12(1), 101-124. [In Persian]https://civilica.com/doc/2314682
-Sumartono, C. E. (2024). Navigating the storm: Resilient leadership for business and marine management. DOI: 10.1007/s40685-019-0085-7
-Tapia, E. B. (2024). Artificial intelligence based on resilient leadership in the health sector–A secondary publication. Proceedings of Business and Economic Studies, 7(2), 222–233.DOI: 10.26655/PBES.2024.2.9
-Uhl-Bien, M., Riggio, R. E., Lowe, K. B., & Carsten, M. K. (2014). Followership theory: A review and research agenda. The Leadership Quarterly, 25(1), 83–104.DOI: 10.1016/j.leaqua.2013.11.007
-Valero, J. N., Jung, K., & Andrew, S. A. (2015). Does transformational leadership build resilient public and nonprofit organizations? Disaster Prevention and Management, 24(1), 4–20.DOI: 10.1108/DPM-10-2014-0217
-Walsh, S., Johnston, A., & Gabriel, C. L. (2024). Building resilient leadership: A study exploring leadership development during uncertainty. Human Resource Management and Services, 6(2), 3474.https://www.acadlore.com/journals/HRMS/2024-6-2/HRMS_06_02_3474.pdf
-Whyte, J., Naderpajouh, N., Clegg, S., Matous, P., Pollack, J., & Crawford, L. (2022). Project leadership: A research agenda for a changing world. Project Leadership and Society, 3, 100044.DOI: 10.1016/j.plas.2022.100044
-Zhang, J., Xie, C., & Huang, S. (2024). Resilient leadership in hospitality and tourism enterprises: Conceptualization and scale development.DOI: 10.1080/09669582.2020.1825352
