هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگوی شناسایی و بهکارگیری نخبگان در نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران انجام شد. روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته (کیفی–کمّی) است. در بخش کیفی، دادهها از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته با ۱۴ نفر از خبرگان به روش نمونهگیری هدفمند گردآوری و با تحلیل مضمون تحلیل شد. در بخش کمّی، ۱۷۶ پرسشنامه با نمونهگیری تصادفی ساده جمعآوری و دادهها با مدلسازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی(PLS-SEM)تحلیل شد. در بخش کیفی، اعتبار یافتهها با معیارهای مقبولیت، انتقالپذیری، قابلیت اتکا و تأییدپذیری تأمین شد و در بخش کمی، روایی پرسشنامه با شاخصCVRو پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ (0.851) تأیید شد. یافتهها: الگوی نهایی شامل چهار بُعد «شناسایی نخبگان از داخل سازمان»، «شناسایی نخبگان از خارج سازمان»، «ساختار بهکارگیری نخبگان» و «الزامات و زیرساختهای بهکارگیری نخبگان» است. نتایج بخش کمّی نشان داد شناسایی نخبگان بر بهکارگیری آنان اثر مستقیم و معنادار دارد ( 762/0=β ) و بیشترین اثر بر شناسایی نخبگان خارج از سازمان مشاهده شد ( 886/0=β )همچنین مقدار R²برای سازه بهکارگیری نخبگان ( 772/0) و شاخص برازش کلی مدل ( 657/0= GOF)بیانگر برازش مطلوب مدل بود. نتیجهگیری: یافتهها نشان میدهد مدیریت اثربخش نخبگان در نزاجا از شناسایی نظاممند و همزمان منابع انسانی درون و برونسازمانی آغاز میشود و استقرار ساختارهای مناسب و زیرساختهای حمایتی، اثربخشی بهکارگیری نخبگان را افزایش میدهد. الگوی ارائهشده میتواند مبنایی علمی برای سیاستگذاری و تصمیمگیری در مدیریت نخبگان در سازمانهای نظامی باشد.
-بهرامی، حمیدرضا؛ سلامی، امیرمسعود. و صانعی آرانی، محسن. (1389). بررسی میزان کارآمد بودن جذب نخبگان در وزارت نفت (مطالعه موردی در شرکت ملی گاز ایران). پژوهش های مدیریتراهبردی، 17(46) ، 63-89.https://www.magiran.com/p922873
-حاجیزاده ابراهیمی، فاضل؛ مؤکدی، حمید. و غلامی، وحید. (1403). بررسی تأثیر مولفههای مدیریت دانش بر بهرهوری نیروی انسانی (مطالعه موردی: واحدهای صنعتی منطقه آزاد بندر انزلی)، نوآوریهای صنعتی، 2 (1) 38 – 55.https://doi:10.61186/jii.2.1.38
-خیبریان، سکینه؛ الوانی، مهدی؛ آذر، عادل. و نقوی، علی. (1402). طراحی مدل جذب و بهکارگیری نخبگان در نظام اداری ایران در راستای تحقق سیاستهای کلی نظام اداری. فصلنامه سیاست های راهبردی و کلان، 11(41)، 31-2. https://doi.org/10.30507/jmsp.2022.320533.2351
-دستورالعمل احراز نخبگی و استعداد برتر علمی و فنی کارکنان پایور نزاجا، مصوب 20/12/1395، مرکز مطالعات - دبیرخانه نخبگان ستاد نزاجا.
-شورای عالی انقلاب فرهنگی، سند راهبردی کشور در امور نخبگان، مصوب 11/07/1391، شورای معین، شورای عالی انقلاب فرهنگی https://davoudabadi.ir/page/60426371
-شهلائی، ناصر. (1391). راهبردهای مدیریت راهبردی منابع انسانی، چاپ اول. تهران: دانشکدهفرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران. https://elmnet.ir/doc/30535041-51961
-طوسی، حسین علی. و مهری، علی. (1391). عوامل موثر بر جذب نخبگان کشور به بسیج که بر نخبگان پزشک در شهر تهران. دوفصلنامه علمی مدیریت اسلامی، شماره 2 ، صص ۱05 – ۱. https://www.magiran.com/p1443330
-فرهادی، علی. و صادقی، امیر. (1401). الزامات توسعه منابع انسانی سازمانهای نظامی در افق 1404 و تاثیر آن بر توسعه دفاعی، فصلنامه آینده پژوهی دفاعی، دوره اول، شماره 3، 35- 62. https://civilica.com/doc/1227760/
-قلیپور، آرین؛ ابویی اردکان، محمد؛ محمد اسماعیلی، ندا. و رسولی، عطیه. (1403). شناسایی پیشایندهای ادراکات منابع انسانی کارکنان با استفاده از تئوری سیگنالینگ، مدیریت دولتی، 3 (16)، 469 – 510.https://doi:10.22059/jipa.2023.367848.3422
-گلشاهی، بهنام. و معینی فرد، اسماعیل. (1402). تبیین مبانی ارزشی پشتیبان فرهنگ استعداد باوری در ارتش جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه مدیریت نظامی، سال بیست و سوم، شماره 1، 91 –120.doi:10.22034/IAMU.2023.1998883.2862://https
-گلشاهی، بهنام؛ صادقی نصب، محسن. و مرادی دمنه، غلامرضا. ( 1402). مدل ساختاری تحول در مدیریت سرمایه انسانی ارتش جمهری اسلامی ایران؛ فصلنامه علوم و فنون نظامی، سال نوزدهم، شماره 63، 62 – 33. https://www.magiran.com/p2600375
-مرادی آدیشه، شعبان؛ حسنقلی پور یاسوری، طهمورث؛ سید جوادین، سید رضا. و خیراندیش، مهدی. (1397). الگوی شایستگی فرماندهی از منظر فرماندهی معظم کل قوا،نشریه راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، دوره یازدهم، شماره 2، 147-140.https://doi: 10.29252/edcbmj.11.02.18
-مقیمی، مصطفی. (1397). بررسی تاثیر مدیریت استعداد در بکارگیری و جذب نخبگان و اثرات آن بر کاهش مهاحرت نخبگان در کشور،فصلنامه مدیریت کسب و کار، 10(39)،131-113. https://sanad.iau.ir/Journal/bmj/Article/1069422
-منتظر، غلامعلی؛ ناظمی، امیر. و موسوی نسب، محسن. (1391). پیامدهای باز اندیشی در مفهوم نخبگی، فصلنامه علمی- پژوهشی سیاست علم و فناوری، 5(2) ، 32 – 17. https://civilica.com/doc/1708777/
-Abtahi, S. H. (2006). Human resource management: Personnel administration in governmental, industrial, and commercial organizations (4th ed.). Karaj: Institute for Management Research and Education. [In Persian] https://ketab.ir/book/bb243308-e555-4c89-86b0-6ee6a6326ca0
-Armstrong, M., & Taylor, S. (2023). Armstrong's Handbook of Human Resource Management Practice: A Guide to the Theory and Practice of People Management (16th ed.). London: Kogan Page. ISBN (Paperback): 978-1-398-60663-0. https://www.scirp.org/reference/referencespapers?referenceid=4158584
-Asch, B. J. (2019). Navigating Current and Emerging Army Recruiting Challenges: What Can Research Tell Us?. Published by the RAND Corporation, Santa Monica, Calif. https://doi.org/10.7249/RR3107
-Bahrami, H. R., Salami, A. M., & Sanaei Arani, M. (2010). Investigating the effectiveness of elite recruitment in the Ministry of Petroleum: A case study of the National Iranian Gas Company. Strategic Management Research, 17(46), 63–89. [In Persian] https://www.magiran.com/p922873
-Caligiuri, P. M., Collings, D. G., De Cieri, H., & Lazarova, M. (2024). Global Talent Management: A Critical Review and Research Agenda for the New Organizational Reality. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 11, 393–421.https://doi.org/10.1146/annurev-orgpsych-111821-03312
-Farhadi, A., & Sadeghi, A. (2022). Requirements for human resource development in military organizations by the horizon of 2025 and its impact on defense development. Quarterly Journal of Defense Futures Studies, 1(3), 35–62. [In Persian] https://civilica.com/doc/1227760/
-Fogleman, Sarah L; Anderson, David; McCorkle Dean.(2020) (Human Resource Management: Employee Attraction and Selection Guide). AgriLife Communications, The Texas A&M System Extension publications can be found on the Web at: http://AgriLifeBookstore.org. https://doi:10.1080/01425690701737481
-Gagne, F. (2007). Ten Commandments for Academic Talent Development. Gifted Quarterly; 51(2): 93-118. https://doi:10.1177/0016986206296660
-Gholipour, A., Aboui Ardakan, M., Mohammad Esmaeili, N., & Rasouli, A. (2024). Identifying the antecedents of employees’ human resource perceptions using signaling theory. Public Administration, 16(3), 469–510. [In Persian] https://doi.org/10.22059/jipa.2023.367848.3422
-Golshahi, B., & Moeinifard, E. (2023). Explaining the value foundations supporting a talent-oriented culture in the Islamic Republic of Iran Army. Quarterly Journal of Military Management, 23(1), 91–120. [In Persian] https://doi.org/10.22034/IAMU.2023.1998883.2862
-Golshahi, B., Sadeghi Nasab, M., & Moradi Damaneh, G. R. (2023). A structural model of transformation in human capital management in the Islamic Republic of Iran Army. Journal of Military Science and Technology, 19(63), 33–62. [In Persian] https://www.magiran.com/p2600375
-Guideline for determining elite status and scientific and technical top talent among career personnel of the Ground Forces of the Islamic Republic of Iran Army. (2017). Center for Studies—Secretariat of Elites, IRIA Ground Forces Headquarters. [In Persian]
-Hajizadeh Ebrahimi, F., Moukadi, H., & Gholami, V. (2024). Investigating the effect of knowledge management components on human resource productivity: A case study of industrial units in Anzali Free Zone. Industrial Innovations, 2(1), 38–55. [In Persian] https://doi.org/10.61186/jii.2.1.38
-Khibarian, S., Alvani, M., Azar, A., & Naghavi, A. (2023). Designing a model for recruiting and employing elites in Iran’s administrative system in line with the implementation of the general policies of the administrative system. Quarterly Journal of Strategic and Macro Policies, 11(41), 2–31. [In Persian] https://doi.org/10.30507/jmsp.2022.320533.2351
-McDonnell, A., Collings, D.G., Mellahi, K. and Schuler, R. (2017) ‘Talent management: a systematic review and future prospects’, European J. Internationa Management, Vol. 11, No. 1, pp.86–128. https://doi.org/10.1504/EJIM.2017.081253
-Mills, C., (2018), “Reproduction and transformation of inequalities in schooling: the transformative potential of the theoretical constructs of Bourdieu”, British Journal of Sociology of Education, 29(1), pp. 79-89. https://doi.org/10.1080/01425690701737481
-Moftekhari, A. (2021). The effect of institutional variables on brain drain in developing countries [Doctoral dissertation, Lorestan University, Faculty of Economic and Administrative Sciences]. [In Persian]
-Moghimi, M. (2018). Investigating the effect of talent management on the recruitment and employment of elites and its impact on reducing elite migration in the country. Business Management, 10(39), 113–131. [In Persian] https://sanad.iau.ir/Journal/bmj/Article/1069422
-Montazer, G. A., Nazemi, A., & Mousavi Nasab, M. (2012). Consequences of rethinking the concept of elitism. Quarterly Journal of Science and Technology Policy, 5(2), 17–32. [In Persian] https://civilica.com/doc/1708777/
-Moradi Adisheh, S., Hassangholipour Yasouri, T., Seyed Javadin, S. R., & Khairandish, M. (2018). Command competency model from the perspective of the Commander-in-Chief of the Armed Forces. Journal of Educational Strategies in Medical Sciences, 11(2), 140–147. [In Persian] https://doi.org/10.29252/edcbmj.11.02.18
-Nazari, K. (2022). The effect of employer branding on the recruitment and retention of elites in knowledge-based companies [Doctoral dissertation, Allameh Tabataba’i University, Faculty of Management and Accounting]. [In Persian]
-Pinigis, A. J. (2023). Systemic issues with US Army talent management and retention [Master’s thesis, Massachusetts Institute of Technology]. MIT DSpace. https://hdl.handle.net/1721.1/151387
-Rajabzadeh Ghatari, A., Salarnajed, A. A., & Maleki, M. (2021). Formulating strategies for transforming the recruitment and selection of human capital in the Ground Forces of the Islamic Republic of Iran Army. Quarterly Journal of Defense Human Capital Management, 1(4), 50–78. [In Persian] https://civilica.com/doc/1996996
-Shahlai, N. (2012). Strategic human resource management strategies (1st ed.). Tehran: Command and Staff College of the Islamic Republic of Iran Army. [In Persian] https://elmnet.ir/doc/30535041-51961
-Shahlai, N. (2016). Strategic positioning and identification of key factors affecting the recruitment of elites in the Islamic Republic of Iran Army. Quarterly Journal of Military Management, 16(64), 1–25. [In Persian] https://search.isc.ac/dl/search/defaultta.aspx?DTC=8&DC=1093441
-Supreme Council of the Cultural Revolution. (2012). National strategic document on elite affairs. Supreme Council of the Cultural Revolution. [In Persian] https://davoudabadi.ir/page/60426371
-Taghizadeh Firouzjaei, J. (2022). The role of social modeling and role modeling in elite migration. 11th Conference on the Iranian-Islamic Model of Progress, 801–812. [In Persian] https://www.noormags.ir/view/fa/congress/tome/142702
-Tusi, H. A., & Mehri, A. (2012). Factors affecting the recruitment of national elites into the Basij: A study of physician elites in Tehran. Islamic Management, 2, 1–105. [In Persian] https://www.magiran.com/p1443330
Vardi, S., & Collings, D. G. (2023). What's in a name? Talent: A review and research agenda. Human Resource Management Journal. 33(3). pp 660-682.
فرهادی فر,یداله , شهلائی,ناصر , گلشاهی,بهنام و ایجابی,ابراهیم . (1405). طراحی الگوی شناسایی و بهکارگیری نخبگان در نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران. (e252389). مدیریت هوشمند سرمایه انسانی, 3(9), e252389 doi: 10.22034/imhr.2026.587686.1109
MLA
فرهادی فر,یداله , , شهلائی,ناصر , , گلشاهی,بهنام , و ایجابی,ابراهیم . "طراحی الگوی شناسایی و بهکارگیری نخبگان در نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران" .e252389 , مدیریت هوشمند سرمایه انسانی, 3, 9, 1405, e252389. doi: 10.22034/imhr.2026.587686.1109
HARVARD
فرهادی فر یداله, شهلائی ناصر, گلشاهی بهنام, ایجابی ابراهیم. (1405). 'طراحی الگوی شناسایی و بهکارگیری نخبگان در نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران', مدیریت هوشمند سرمایه انسانی, 3(9), e252389. doi: 10.22034/imhr.2026.587686.1109
CHICAGO
یداله فرهادی فر, ناصر شهلائی, بهنام گلشاهی و ابراهیم ایجابی, "طراحی الگوی شناسایی و بهکارگیری نخبگان در نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران," مدیریت هوشمند سرمایه انسانی, 3 9 (1405): e252389, doi: 10.22034/imhr.2026.587686.1109
VANCOUVER
فرهادی فر یداله, شهلائی ناصر, گلشاهی بهنام, ایجابی ابراهیم. طراحی الگوی شناسایی و بهکارگیری نخبگان در نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران. مدیریت هوشمند سرمایه انسانی. 1405;3(9):e252389. doi: 10.22034/imhr.2026.587686.1109
