مدیریت هوشمند سرمایه انسانی

مدیریت هوشمند سرمایه انسانی

شناسایی عوامل مؤثر و پیامدهای نابینایی قدرت مدیران در سازمان‌های دولتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 نویسنده مسئول، دکتری مدیریت دولتی، گرایش رفتارسازمانی، دانشگاه علوم پزشکی وخدمات بهداشتی درمانی تهران، تهران، ایران.
2 کارشناس علوم تربیتی، آموزش و پرورش استان تهران، تهران، ایران.
چکیده
زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین عوامل مؤثر و پیامدهای نابینایی قدرت مدیران در سازمان‌های دولتی انجام شد. نابینایی قدرت به وضعیتی اشاره دارد که مدیران در پی دستیابی به موقعیت قدرت، به‌تدریج از دریافت بازخوردهای صادقانه و انتقادی کارکنان فاصله گرفته و مخالفت و دیدگاه‌های متفاوت نسبت به رفتار و تصمیم‌های آنان کاهش می‌یابد.
روش پژوهش: این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته (کمی و کیفی) با رویکرد قیاسی - استقرایی است. داده‌ها از طریق مصاحبه با 18 نفر از مدیران ارشد و مدیران مسئول حوزه منابع انسانی در سازمان‌های دولتی روش هدفمند و تا اشباع نظری و سپس پرسش‌نامه جمع‌آوری شد. روایی محتوایی و پایایی درون کدگذار برای مصاحبه در بخش کیفی و بازآزمون برای پرسش‌نامه در بخش کمی تأیید گردید. تحلیل داده‌های کیفی با روش تحلیل محتوا و کدگذاری و داده‌های کمی با نقشه نگاشت‌شناختی فازی انجام شد.
یافته‌ها: نتایج تحلیل محتوای کیفی، عوامل مؤثر بر نابینایی قدرت را در ابعاد فردی، مدیریتی، رابطه‌ای، ساختاری و فرهنگی و پیامدهای آن را در ابعاد مدیریتی و سازمانی شناسایی کرد. نتایج نگاشت شناختی فازی نشان داد فرهنگ سازمانی و مخالفت‌گریزی مهم‌ترین عامل محوری و کاهش اثربخشی سازمانی مهم‌ترین پیامد نابینایی قدرت مدیران است.
نتیجه گیری: یافته‌ها نشان داد که نابینایی قدرت حاصل تعامل قدرت، فرهنگ سازمانی، ارتباطات و سازوکارهای بازخورد است و می‌تواند با کاهش صدای کارکنان، کیفیت تصمیم‌گیری، نوآوری و اثربخشی سازمانی همراه شود. نتایج بر ضرورت تقویت فرهنگ پذیرش نقد، امنیت روان‌شناختی و بازخورد صادقانه در سازمان‌های دولتی تأکید دارد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

-       امیدی,علی . (1404). تبیین و تحلیل نگاشت ویژگی های پیروان در تحقق رهبری تاب آور. مدیریت هوشمند سرمایه انسانی 2(6), 37-1. doi: 10.22034/imhr.2026.565100.1050
-       پناهی,بلال . (1398). فراتحلیل پیشایندها و پیامدهای پدیده سکوت سازمانی در ایران. مطالعات مدیریت بهبود و تحول 28(94), 85-107. doi: 10.22054/jmsd.2020.44489.3373
-       جووری، بهنوش و مرادی, یلدا (1405). نقش میانجی استعداد در پیوند رفتارهای آینده‌نگر و سرمایه شغلی. مدیریت هوشمند سرمایه انسانی, 3(8), 206-179. https://doi.org/10.22034/imhr.2026.557351.1045
-       جعفری هرندی,رضا و نجفی,حبیبه . (1396). تأثیر سبک رهبری بر عملکرد منابع انسانی با میانجی‌گری سکوت سازمانی. مطالعات مدیریت بهبود و تحول 26(85), 57-85. doi: 10.22054/jmsd.2017.8220
-       صلواتیان، سیاوش.، نعمتی انارکی، داوود.، و نیستانی، کامیار. (1395). عوامل مؤثر بر سکوت سازمانی کارکنان رسانه‌ای بر اساس تجربه کارکنان شاغل در اداره روابط عمومی صدا و سیما. مجله مدیریت عمومی، 8(4)، 665-690. https://doi.org/10.22059/jipa.2017.62182
-       مهدی‌زاده,ایرج , رجایی پور,سعید و سیادت,سید علی . (1403). پدیدارشناسی سکوت سازمانی (مطالعه موردی: دانشگاه فرهنگیان). مدیریت دولتی, 16(3), 661-695. doi: 10.22059/jipa.2024.378304.3525
-       نظرپوری,امیر هوشنگ , حکاک,محمد , وحدتی,حجت و عباس پور,جعفر . (1404). بررسی تاثیر خاموشی هوشیارانه بر شکل‌گیری سکوت تدافعی با تاکید بر نقش میانجی ادراک ناامنی شغلی و خودسانسوری کارکنان بانک‌های دولتی استان تهران. پژوهش های روانشناختی در مدیریت, 11(3), 33-63. doi: 10.22034/jom.2025.2061187.1351
-        Akar, H. (2025). The effect of psychological safety on organizational blindness among teachers: The mediating roles of organizational silence and innovative work behavior. INTERNATIONAL ACADEMIC RESEARCH AND STUDIES IN, 73.‏
-        Berkay, S., & Baykara Mat, S. T. (2026). The impact of organizational blindness on nurses’ commitment in healthcare settings. Journal of Health Organization and Management, 1–23. https://doi.org/10.1108/JHOM-08-2025-0488
-        Ehrnrooth, M., Koveshnikov, A., Balabanova, E., & Wechtler, H. (2023). High-performance work system and transformational leadership for employee constructive voice: Unique and relative importance in a high-power distance context. The International Journal of Human Resource Management, 34(20), 3893–3932. https://doi.org/10.1080/09585192.2022.2163418
-        Galinsky, A. D., Magee, J. C., Inesi, M. E., & Gruenfeld, D. H. (2006). Power and perspectives not taken. Psychological Science, 17(12), 1068–1074. https://doi.org/10.1111/j.1467-9280.2006.01824.x
-        Galinsky, A. D., Rucker, D. D., & Magee, J. C. (2016). Power and perspective-taking: A critical examination. Journal of Experimental Social Psychology, 67, 91–92. https://doi.org/10.1016/j.jesp.2015.12.002
-        Javari, Behnoosh, & Moradi, Yalda (2026). The mediating role of talent in the link between proactive behaviors and career capital. Intelligent Human Capital Management, 3(8), 179-206. httpsdoi.org/10.22034/imhr.2026.557351.1045 [In Persian]
-        Jafari Harandi, R., & Najafi, H. (2017). The effect of leadership style on human resource performance with the mediating role of organizational silence. Journal of Management Improvement and Transformation Studies, 26(85), 57–85. https://doi.org/10.22054/jmsd.2017.8220 [In Persian]
-        Kelemen, T. K., Matthews, S. H., Matthews, M. J., & Henry, S. E. (2023). Humble leadership: A review and synthesis of leader expressed humility. Journal of Organizational Behavior, 44(2), 202–224. https://doi.org/10.1002/job.2608
-        Liu, X., Mao, J.-Y., Chiang, J. T.-J., Guo, L., & Zhang, S. (2023). When and why does voice sustain or stop? The roles of leader behaviours, power differential perception and psychological safety. Applied Psychology, 72(3), 1209–1247. https://doi.org/10.1111/apps.12432
-        Mahdizadeh, E., Rajaeipour, S., & Sayyad, S. A. (2024). Phenomenology of organizational silence: A case study of Farhangian University. Public Administration, 16(3), 661–695. https://doi.org/10.22059/jipa.2024.378304.3525 [In Persian]
-        Omidi, A. (2026). Explaining and analyzing the mapping of follower characteristics in the realization of resilient leadership. Smart Human Capital Management, 2(6), 1–37. https://doi.org/10.22034/imhr.2026.565100.1050 [In Persian]
-        Panahi, B. (2020). A meta-analysis of the antecedents and consequences of organizational silence in Iran. Journal of Management Improvement and Transformation Studies, 28(94), 85–107. https://doi.org/10.22054/jmsd.2020.44489.3373 [In Persian]
-        Salvatian, S., Nemati Anaraki, D., & Nistani, K. (2017). Factors affecting organizational silence among media employees based on the experiences of employees working in the Public Relations Department of Islamic Republic of Iran Broadcasting. Public Management, 8(4), 665–690. https://doi.org/10.22059/jipa.2017.62182 [In Persian]
-        Morrison, E. W. (2023). Employee voice and silence: Taking stock a decade later. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 10, 79–107. https://doi.org/10.1146/annurev-orgpsych-120920-054654
-        Nazarpouri, A. H., Hakkak, M., Vahdati, H., & Abbas Pour, J. (2025). The effect of conscious silence on the formation of defensive silence with emphasis on the mediating role of perceived job insecurity and employee self-censorship in public banks in Tehran Province. Psychological Research in Management, 11(3), 33–63. https://doi.org/10.22034/jom.2025.2061187.1351 [In Persian]
-        Xu, A. J., Loi, R., & Cai, Z. (2023). Not threats, but resources: An investigation of how leaders react to employee constructive voice. British Journal of Management, 34, 37–56. https://doi.org/10.1111/1467-8551.12581
Zou, W.-Q., & Chen, S.-C. (2022). Under the humble mask: Investigating when and how leader-expressed humility leads to employee voice. Frontiers in Psychology, 13, 950059. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.950059

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 06 مهر 1405