مدیریت هوشمند سرمایه انسانی

مدیریت هوشمند سرمایه انسانی

شناسایی، اعتبارسنجی و رتبه‌بندی پیشران‌های هوشمند همسویی راهبرد‌های منابع انسانی نسل زد و راهبرد کسب‌وکار با محوریت تحول دیجیتال در شرکت‌های دانش‌بنیان فناوری‌اطلاعات

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
زینب میرلو 1
عباس خمسه 2
زهره موسوی کاشی 3
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مدیریت کسب‌وکار، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
2 گروه مدیریت فناوری، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
3 گروه مدیریت صنعتی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
10.22034/imhr.2026.597157.1136
چکیده
زمینه و هدف: ورود نسل زد به بازار کار هم‌زمان با شتاب تحول دیجیتال، شرکت‌های دانش‌بنیان فناوری اطلاعات را با ضرورت بازطراحی راهبردهای منابع انسانی مواجه ساخته است. هدف پژوهش، شناسایی، اعتبارسنجی و رتبه‌بندی پیشران‌های راهبردی همسویی منابع انسانی نسل زد با راهبرد کسب‌وکار در این شرکت‌ها بود.
روش پژوهش: این پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی در سه گام انجام شد. ابتدا، مرور نظام‌مند ادبیات داخلی و خارجی به شناسایی ۵ بُعد، ۲۴ مؤلفه و ۱۰۱ شاخص اولیه انجامید. سپس، ۱۲ خبره شرکت‌های دانش‌بنیان فناوری اطلاعات، با روش دلفی فازی طی سه دور، شاخص‌ها را اعتبارسنجی کردند. معیار توقف، اختلاف میانگین کمتر از 20/0 میان دو دور متوالی بود. پایایی ابعاد با آلفای کرونباخ 74/0 تا 83/0 تأیید و شاخص‌های با مقدار دی‌فازی کمتر از 70/0 حذف شدند. در گام سوم، ابعاد و مؤلفه‌ها با روش واسپاس و بر اساس چهار معیار تأثیر راهبردی بر همسویی منابع انسانی و کسب‌وکار، تأثیر بر نگهداشت نسل زد، فوریت اجرا و امکان‌پذیری عملیاتی رتبه‌بندی شدند.
یافته‌ها: الگوی نهایی شامل ۵ بُعد، ۲۴ مؤلفه و ۹۰ شاخص بود. بر اساس نتایج واسپاس، مدیریت منابع انسانی نسل زد (۹۷۰۷/0) در رتبه نخست قرار گرفت و رهبری و سازمان‌دهی راهبردی (۰٫۹۱۳۲)، همسویی ارزشی و فرهنگی (۸۷۱۶/0)، فناوری و تحول دیجیتال (۷۸۶۷/0) و عوامل محیطی و نهادی (۶۷۲۳/0) در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. انگیزش و نگهداشت، تعامل راهبردی منابع انسانی و کسب‌وکار، شفافیت و اعتماد سازمانی، آمادگی دیجیتال نیروی کار و فشار رقابتی بازار کار، مؤلفه‌های برتر ابعاد مربوط بودند.
نتیجه‌گیری: نگهداشت و توسعه استعدادهای نسل زد، در همسویی راهبردی شرکت‌های دانش‌بنیان نقشی محوری‌تر از عوامل صرفاً فناورانه و محیطی دارد. بنابراین، اولویت‌بندی راهبردهای منابع انسانی بر انگیزش، تعامل و اعتمادسازی، پیش از سرمایه‌گذاری صرف بر زیرساخت‌های فناورانه، پیشنهاد می‌شود.
کلیدواژه‌ها
راهبرد منابع انسانی
تحول دیجیتال
دلفی فازی
نسل زد
واسپاس
همسویی راهبردی
موضوعات
اشرفی، جواد؛ زاهدی، شمس‌السادات و منتظری، محمد. (1402). ارائه مدل ساختاری–تفسیری مبتنی بر شناسایی و اولویت‌بندی ترجیحات نسل Z منابع انسانی در سازمان‌های دولتی ایران. مطالعات رفتار سازمانی، 12(2)، 35-74. https://obs.iaobm.ir/article_707402.html
ایرانشاهی، مجید و منصورنژاد، عباس. (1404). مدل مشارکتی حکمرانی منابع انسانی با محوریت نقش‌آفرینی نسل زد. رهیافت‌های نوین مدیریت جهادی و حکمرانی اسلامی، 5(2)، 92 -115. https://sanad.iau.ir/en/Article/1206392
دهقان، داریوش؛ آقاداود جلفایی، سید رسول و دلوی اصفهانی، محمدرضا. (1402). شناسایی عوامل مؤثر بر جذب و استخدام ویژه کارکنان نسل Z. مطالعات راهبردی در صنعت نفت و انرژی، 15(57)، 135-156. http://iieshrm.ir/article-1-1532-fa.html
ذوالقدری، هنگامه. (1404). تأثیر تغییرات نسلی بر فضای کسب‌وکارها با رویکرد مدیریت منابع انسانی نسل Z. سومین همایش ملی مدیریت نوین و کسب‌وکارهای نوپا، شیراز. https://civilica.com/doc/2591491
طهوری، علیرضا؛ پایدارفرد، داود و علوی متین، یعقوب. (1403). شناسایی مؤلفه‌های تعالی منابع انسانی در عصر دیجیتال. مدیریت، آموزش و توسعه در عصر دیجیتال، 1(1)، 206-222. https://doi.org/10.61838/medda.1.1.15
عسکری ماسوله، سعید. (1403). راهبردهای مدیریت منابع انسانی برای حمایت از برنامه‌های تحول دیجیتال. مدیریت، آموزش و توسعه در عصر دیجیتال، 1(4)، 89-95. https://doi.org/10.61838/medda.1.4.6
کریمی جعفری، فاطمه و عباس زاده سورمی، زهرا. (1405). شناسایی پیامدهای مدیریت الگوریتمی حوزه مدیریت منابع انسانی در اقتصاد گیگ. مدیریت هوشمند سرمایه انسانی، 3(8)، 33-68. https://doi.org/10.22034/imhr.2026.580947.1087
میجانی، محدثه؛ زارع، حمید و خنیفر، حسین. (1401). طراحی مدل مدیریت منابع انسانی برای کارکنان نسل Z با استفاده از رویکرد داده‌بنیاد. مدیریت منابع انسانی پایدار، 4(7)، 191-213. https://doi.org/10.22080/shrm.2022.4103
نامداری، ایلیا. (1405). استراتژی منابع انسانی (بررسی ورود نسل Z به بازار کار در عصر دیجیتال). https://civilica.com/doc/2629432
یزدانی زیارت، محمد. (1405). ارائه الگوی مدیریت منابع انسانی در عصر اقتصاد توجه: راهبردهای حفظ تمرکز و کاهش خستگی دیجیتال. مدیریت هوشمند سرمایه انسانی، 3(8)، 69-99. https://doi.org/10.22034/imhr.2026.585617.1100
 
Amladi, P. (2017). HR's guide to the digital transformation: Ten digital economy use cases for transforming human resources in manufacturing. Strategic HR Review, 16(2), 66–70.https://doi.org/10.1108/SHR-12-2016-0110
Aoun, G. (2021). Reviewing human resources practices for a better integration of Generation Z at the workplace: The case of Audi and Blom Bank (Doctoral dissertation, Notre Dame University-Louaize).http://ir.ndu.edu.lb/123456789/1351
Ashrafi, J., Zahedi, S. A. S., & Montazeri, M. (2023). Presenting a structural-interpretive model based on identifying and prioritizing the preferences of Generation Z of human resources in Iran's government organizations. Organizational Behaviour Studies Quarterly, 12(2), 35–74.https://obs.iaobm.ir/article_707402.html. [In Persian]
Askari Masouleh, S. (2024). Human resource management strategies for supporting digital transformation programs. Management, Education and Development in the Digital Age, 1(4), 89–95.https://doi.org/10.61838/medda.1.4.6[In Persian]
Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120.
Baird, L., & Meshoulam, I. (1988). Managing two fits of strategic human resource management. Academy of Management Review, 13(1), 116–128.
Cabiedes, L. S., Aguirre, J. L. L., & Arce, S. L. (2025). Innovating talent management: Communication strategies for engaging Generation Z in digital era organizations. In Digital transformation and innovation in organizations: A Latin American perspective (pp. 129–159). Springer Nature Switzerland.https://doi.org/10.1007/978-3-031-90794-4_6
Cheng, C. H., & Lin, Y. (2002). Evaluating the best main battle tank using fuzzy decision theory with linguistic criteria evaluation. European Journal of Operational Research, 142(1), 174–186. https://doi.org/10.1016/S0377-2217(01)00280-6
Chowhan, J. (2016). Unpacking the black box: Understanding the relationship between strategy, HRM practices, innovation and organizational performance. Human Resource Management Journal, 26(2), 112–133.https://doi.org/10.1111/1748-8583.12097
Collins, O. (2020). A qualitative investigation into the implications on human resource management retention strategies as Generation Z enter the workplace (Doctoral dissertation, National College of Ireland).https://norma.ncirl.ie/id/eprint/4587
David, Fred R., David, Forest R. & David, Meredith E. (2020). Strategic Management: A Competitive Advantage Approach, Concepts and Cases. 17th ed. Pearson.
Dehghan, D., Aghadavood Jolfaei, R., & Dalvi Esfahani, M. R. (2023). Identifying the effective factors of attraction and special recruitment of Generation Z employees: A study of Bushehr Petrochemical Industries. Strategic Studies in the Oil and Energy Industry, 15(57), 135–156.http://iieshrm.ir/article-1-1532-fa.html[In Persian]
Diacogiannis, D. (2023). Gen Z on the horizon: The importance of strategic change within the organization. CONCEPT, 46.
Gadzali, S. S., Gazalin, J., Sutrisno, S., Prasetya, Y. B., & Ausat, A. M. A. (2023). Human resource management strategy in organisational digital transformation. Jurnal Minfo Polgan, 12(1), 760–770.https://doi.org/10.33395/jmp.v12i1.12508
Guslina, I., Mardiana, R., Adha, A., & Juhari, A. (2025). HRM strategies for managing Generation Z talent: Understanding workplace needs and motivations. Journal of Business and Management Inaba, 4(1), 83–93.https://doi.org/10.56956/jbmi.v4i1.414
Habibi, A., Jahantigh, F. F., & Sarafrazi, A. (2015). Fuzzy delphi technique for forecasting and screening items. Asian Journal of Research in Business Economics and Management, 5(2), 130–143.https://doi.org/10.5958/2249-7307.2015.00036.5
Hakan, Ç. O. R. A. (2019). A research on the effects of Generation Z generative characteristics on 21st century business strategies. ICBM, 80.https://doi.org/10.36543/kauiibfd.2019.038
Husein, H., Purnama, R., Manurung, T. M. S., Sondeng, S., & Suhara, A. (2025). Human resource management strategies in supporting Generation Z adaptation to modern organizational culture. Journal of the American Institute, 2(3), 407–417.https://doi.org/10.71364/38zgbp66
Iranshahi, M., & Mansoornejad, A. (2025). A participatory model of human resource governance centered on the role of Generation Z. New Approaches to Jihadi Management and Islamic Governance, 5(2), 92–115. https://sanad.iau.ir/en/Article/1206392[In Persian]
Issa, A., Hatiboglu, B., Bildstein, A., & Bauernhansl, T. (2018). Industrie 4.0 roadmap: Framework for digital transformation based on the concepts of capability maturity and alignment. Procedia CIRP, 72, 973–978.https://doi.org/10.1016/j.procir.2018.03.151
Järvelä, R. (2025). The role of organisational value alignment in retaining Gen Z representatives in the IT industry (Master's thesis).https://urn.fi/URN:NBN:fi:oulu-202505083179
Karimi Jafari, F., & Abbaszadeh Sourami, Z. (2026). Identifying the impact of algorithmic management for human resource management in the gig economy. Intelligent Management of Human Capital, 3(8), 33-68. https://doi.org/10.22034/imhr.2026.580947.1087[In Persian]
Khan, A. A. (2022). Impact of Generation Z on corporate HR practices in IT industry of Pakistan (Doctoral dissertation, The Superior College).
Knapp, C. A., Weber, C., & Moellenkamp, S. (2017). Challenges and strategies for incorporating Generation Z into the workplace. Corporate Real Estate Journal, 7(2), 137–148.https://doi.org/10.69554/DOJS4087
Krakkai, A., Reisinger-König, M. A. M., & Bobek, V. (2024). Generation Z in the workplace: A qualitative study of HR strategies in Austria and Hungary (Master's thesis). University of Applied Sciences.https://permalink.obvsg.at/fhj/AC17417382
Kulkarni, V., & Rai, N. (2023). Generation Z talent management in organisations: An HR perspective. Journal of Survey in Fisheries Sciences, 10(1), 1389–1396.https://doi.org/10.53555/sfs.v10i1.2275
Magdalena, P., Pujiastuti, H., Murtiningrum, W., & Paradigma, R. M. (2025). The sustainable optimization of excellent human resources and Gen Z talent management in the era of digital transformation. Proceedings Proficient Community Services, 2, 59–65.https://journal.perbanas.id/index.php/pcs/article/view/1003
Mick, M. M. A. P., Kovaleski, J. L., Mick, R. L., & Chiroli, D. M. D. G. (2024). Developing a sustainable digital transformation roadmap for SMEs: Integrating digital maturity and strategic alignment. Sustainability, 16(20), 8745.https://doi.org/10.3390/su16208745
Mijani, M., Zare, H., & Khanifar, H. (2022). Designing a human resource management model for Generation Z employees using the grounded theory approach. Journal of Sustainable Human Resource Management, 4(7), 191–213.https://doi.org/10.22080/shrm.2022.4103[In Persian]
Nababan, A. A., & Saputra, A. (2026). Strategic human resource management in the age of digital transformation. International Journal of Education Management and Religion, 3(1), 141–157.https://doi.org/10.71305/ijemr.v3i1.1102
Naim, M. F. (2022). Managing Generation Z in gig economy: Towards an integrative framework of talent management. In Sustainability in the gig economy (pp. 293–303). Springer Nature Singapore.https://doi.org/10.1007/978-981-16-8406-7_22
Namdari, I. (2026). Human resource strategy (An examination of Generation Z's entry into the labor market in the digital age).https://civilica.com/doc/2629432[In Persian]
Nicolás-Agustín, Á., Jiménez-Jiménez, D., & Maeso-Fernandez, F. (2022). The role of human resource practices in the implementation of digital transformation. International Journal of Manpower, 43(2), 395–410.https://doi.org/10.1108/IJM-03-2021-0176
Permana, I. A., & Sudrajat, J. (2024). Challenges and human resource strategies for Generation Z in the digital era. International Journal of Law Social Sciences and Management, 1(4).https://doi.org/10.69726/ijlssm.v1i4.58
Robu, D., & Lazar, J. B. (2021). Digital transformation designed to succeed: Fit the change into the business strategy and people. Electronic Journal of Knowledge Management, 19(2), 133–149.https://doi.org/10.34190/ejkm.19.2.2411
Sakaria, M. (2025). Human resource management strategies for Gen Z workforce engagement. International Journal of Financial Economics, 2(2), 860–873.https://wikep.net/index.php/IJEFE/article/view/280
Shabib, M., Saberi, M., & Wadi, R. M. A. (2021). The role of digital business in achieving Generation Z human capital sustainability. In A. Hamdan et al. (Eds.), Applications of artificial intelligence in business, education and healthcare (Studies in Computational Intelligence, Vol. 954). Springer.https://doi.org/10.1007/978-3-030-72080-3_3
Singh, R., & Sinha, S. (2026). Gen Z at work: Rethinking HR for a new employment deal. Strategic HR Review, 1–5.https://doi.org/10.1108/SHR-01-2026-0002
Tahoori, A., Paydarfard, D., & Alavi Matin, Y. (2024). Identifying the components of human resource excellence in the digital age. Management, Education and Development in the Digital Age, 1(1), 206–222. https://doi.org/10.61838/medda.1.1.15[In Persian]
Tathavadekar, V. P., & Mahankale, N. R. (2025). Next-generation human resource management: Transforming organizational strategy for Generation Z workforce integration through digital innovation and employee-centric approaches. Leadership and Organizational Insights, 1(3), 1–9.https://doi.org/10.64229/dcxcyg49
Urme, U. N., Karim, P., & Arefin, T. (2026). Digital leadership as the ideal leadership style for Generation Z: A theoretical analysis. Journal of Scientific Reports, 12(1), 93–104.https://doi.org/10.58970/JSR.1157
Wahyudi, T. (2026). Analysis of value alignment between personal beliefs and corporate social responsibility in retaining Generation Z talent within creative enterprises. International Journal of Social Sciences, 2(1), 1–8.https://doi.org/10.51805/ijss.v2i1.474
Wright, P. M., & Ulrich, D. (2019). A road well travelled: Strategic human resource management. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 6, 45–65.https://doi.org/10.1146/annurev-orgpsych-032516-113052
Yazdaniziarat, M. (2026). Presenting a human resource management model in the attention economy era: Strategies for sustaining focus and reducing digital fatigue. Intelligent Management of Human Capital, 3(8), 69-99. https://doi.org/10.22034/imhr.2026.585617.1100[In Persian]
Zafar, Z., Khan, I., & Zafar, S. (2026). Strategic human resource management in the digital age. In Digital HRM and Emerging Technologies (pp. 207–229). Routledge.
Zolghadri, H. (2026). The impact of generational change on the business environment with a Generation Z human resource management approach. 3rd National Conference on Modern Management and Startup Businesses, Shiraz. https://civilica.com/doc/2591491[In Persian]
مدیریت هوشمند سرمایه انسانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 27 مهر 1405