گروه مدیریت، دانشکده علوم اقتصادی-اداری، دانشگاه قم
10.22034/imhr.2026.579362.1080
چکیده
پیش زمینه و هدف:در اقتصاد دانشبنیان، سازمانها برای دستیابی به مزیت رقابتی به دانش اتکا دارند. قابلیت تحلیل کلانداده بینشهای ارزشمندی از دادههای پیچیده را فراهم میکند، و دوسوتوانی نوآوریاز پیگیری همزمان نوآوریهای اکتشافی و بهرهبردارانه حمایت میکند. هدف این پژوهش واکاوی تأثیر قابلیت تحلیل کلانداده بر دوسوتوانی نوآوری و مزیت رقابتیدر شرکتهای دانشبنیان، با تمرکز بر میانجیگری دوسوتوانی نوآوری است. روششناسی:این پژوهش با رویکردی کمی و به شیوه توصیفی- همبستگی انجام گردید. دادهها از طریق پرسشنامه از نمونه ای متشکل از360 شرکت دانشبنیان استان تهران جمع آوری شد. با تهیه چارچوب نمونه گیری و محاسبه فاصله نمونه گیری از شیوه نمونهگیری تصادفی نظام مند برای انتخاب نمونه ها استفاده شد. برای تحلیل داده ها از مدلسازی معادلات ساختاری استفاده گردید. یافتهها:قابلیت تحلیل کلانداده تأثیر معناداری بر دوسوتوانی نوآوری و مزیت رقابتی شرکت های دانش بنیان دارد. دوسوتوانی نوآوری تأثیر معناداری بر مزیت رقابتی این شرکت ها دارد. دوسوتوانی نوآوری بین قابلیت تحلیل کلان داده و مزیت رقابتی بطور جزیی میانجیگری می کند. نتیجهگیری:قابلیت تحلیل کلانداده یکی از محرکهای کلیدی مزیت رقابتی در شرکتهای دانشبنیان است که علاوه بر اثر مستقیم، از طریق تقویت دوسوتوانی نوآوری بر آن تأثیر میگذارد. میانجیگری جزئی دوسوتوانی نوآوری نشان می دهد که مزیت رقابتی برآیند همزمانِ پتانسیل تحلیلی دادهها و بهرهبرداری نوآورانه از آنهاست.مدیران شرکتهای دانشبنیان باید سرمایهگذاری در زیرساختارهای تحلیل کلانداده را با توسعه همزمان نوآوری های اکتشافی و بهرهبردارانه تلفیق کنند تا بتوانند فرصتهای جدید شناسایی کرده، محصولات خود بهبود دهند و مزیت رقابتی ایجاد کنند.
